|
Andrzej Jermaczek, Paweł Pawlaczyk: Natura 2000 u progu - ochrona elementów europejskiego dziedzictwa przyrodniczego w Polsce |
|
|
2. Ważne elementy europejskiego dziedzictwa przyrodniczego
2.1. Gatunki i siedliska przyrodnicze formalnie uznane za "ważne dla Europy"
Siedlisko przyrodnicze (natural habitat) to "uniwersalny" europejski termin, wymyślony dla uniezależnienia się od różnych rozpowszechnionych w Europie szkół ekologicznych, a oznaczający – odnosząc do terminologii dotychczas popularnej w Polsce - ekosystem o określonych granicach geograficznych, tj. biogeocenozę. Siedlisko przyrodnicze ma niewiele wspólnego z siedliskiem w znaczeniu powszechnie przyjętym w ekologii; nie nalezy mylić tych dwóch terminów. Nie należy również mylić siedliska przyrodniczego z siedliskiem gatunku rośliny lub zwierzęcia.
Lista siedlisk przyrodniczych uznanych zgodnie za "ważne dla całej Europy" zamieszczona jest w tzw. Załączniku I do Dyrektywy Siedliskowej. Lista ta oparta jest na katalogu siedlisk przyrodniczych Europy w ujęciu tzw. klasyfikacji PHYSIS; jaką przyjęto za "wspólny język" przyrodników Europy: w zasadzie może być ona używana i rozumiana zarówno w Anglii, Francji, Niemczech, Polsce jak i Rosji. Siedliska przyrodnicze o znaczeniu europejskim wybrano spośród wszystkich innych siedlisk przyrodniczych. Każdy rodzaj tak wybranego siedliska przyrodniczego otrzymał czteroznakowy kod, np. 9110 oznacza kwaśne buczyny.
Dyrektywa Siedliskowa
Zaproponowane i następnie uznane przez Komisję Europejską specjalne obszary ochrony (SOO) wraz z Obszarami Specjalnej Ochrony (OSO) wyznaczonymi na podstawie Dyrektywy Ptasiej, tworzą tzw. Europejską Sieć Ekologiczną pod nazwą NATURA 2000. Dyrektywa Siedliskowa zawiera regulacje będące podstawą funkcjonowania obszarów tej sieci. W związku ze wstąpieniem do Unii w 2004 r. nowych krajów, lista "ważnych dla Europy" siedlisk przyrodniczych została rozszerzona na mocy postanowień Traktatu Akcesyjnego, a także na podstawie modyfkacji definicji niektórych siedlisk przyrodniczych. Rozszerzenia te wejdą w życie od 1 maja 2004, zostały one jednak już uwzględnione w tej książce: W Polsce występują - zgodnie z tym ujęciem - następujące rodzaje ważnych dla Europy siedlisk przyrodniczych:
Kod Rodzaj siedliska przyrodniczego 1110 łąki podmorskie w strefie sublitoralnej 1130 płytkie ujścia rzek 1150 laguny 1160 duże płytkie zatoki 1170 morskie ławice małży 1210 kidzina na brzegu morskim 1230 klify na wybrzeżu Bałtyku 1330 bagienne solniska nadmorskie 1340 śródlądowe halofilne łąki 2110 inicjalne stadia nadmorskich wydm białych 2120 nadmorskie wydmy białe 2130 nadmorskie wydmy szare 2140 nadmorskie wrzosowiska bażynowe 2160 nadmorskie wydmy z zaroślami rokitnika i wierzby piaskowej (z przewagą rokitnika) 2170 nadmorskie wydmy z zaroślami rokitnika i wierzby piaskowej (z przewagą wierzby piaskowej) 2180 lasy mieszane na wydmach nadmorskich 2190 wilgotne zagłębienia międzywydmowe 2330 wydmy śródlądowe z murawami szczotlichowymi 3110 jeziora lobeliowe 3130 oligotroficzne lub mezotroficzne zbiorniki wodne z roślinnością należącą do Littorelletea lub Isoeto-Nanojuncetea 3140 twardowodne oligo - i mezotroficzne zbiorniki z podwodnymi łąkami ramienic 3150 starorzecza i inne naturalne, eutroficzne zbiorniki wodne 3160 naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne 3220 pionierska roślinność na kamieńcach górskich potoków 3230 zarośla wierzbowo - wrześniowe na kamieńcach i żwirowiskach górskich potoków (z przewagą wrześni) 3240 zarośla wierzbowo - wrześniowe na kamieńcach i żwirowiskach górskich potoków (z przewagą wierzby siwej) 3260 nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników 3270 zalewane muliste brzegi rzek 4010 wilgotne wrzosowiska z wrzoścem bagiennym 4030 suche wrzosowiska 4060 wysokogórskie borówczyska bażynowe 6120 suche, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) 6170 wysokogórskie murawy nawapienne 6210 murawy kserotermiczne (priorytetowe są tylko murawy z istotnymi stanowiskami storczyków) 6230 górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (dotyczy płatów stosunkowo bogatych florystycznie) 6410 zmiennowilgotne łąki trzęślicowe 6430 górskie i niżowe ziołorośla nadrzeczne i okrajkowe 6440 łąki selernicowe 6510 niżowe i górskie łąki użytkowane ekstensywnie 6520 górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie 7110 torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) 7120 torfowiska wysokie zdegradowane lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji 7140 torfowiska przejściowe i trzęsawiska 7150 obniżenia dolinkowe i pła mszarne 7210 torfowiska nakredowe 7220 źródliska wapienne 7230 torfowiska alkaliczne 8110 piargi i gołoborza krzemianowe 8120 piargi i gołoborza wapienne 8160 podgórskie i wyżynne rumowiska wapienne 8210 wapienne ściany skalne 8220 ściany skalne i urwiska krzemianowe porośnięte roślinnością 8230 pionierskie murawy ma skałach krzemianowych 8310 jaskinie nieudostępnione do zwiedzania 9110 kwaśne buczyny 9130 żyzne buczyny 9140 górskie jaworzyny ziołoroślowe 9150 ciepłolubne buczyny storczykowe 9160 grąd subatlantycki 9170 grąd środkowoeuropejski 9180 jaworzyny na stokach i zboczach 9190 dąbrowy acidofilne 91D0 bory i lasy bagienne 91E0 lasy łęgowe i nadrzeczne zarośla wierzbowe 91F0 łęgowe lasy dębowo - wiązowo - jesionowe 91I0 świetlista dąbrowa subkontynentalna 91P0 wyżynny jodłowy bór mieszany 91Q0 górskie reliktowe laski sosnowe 91T0 bór chrobotkowy 9410 bory górnoreglowe
|
|