Andrzej Jermaczek, Paweł Pawlaczyk: Natura 2000 u progu - ochrona elementów europejskiego dziedzictwa przyrodniczego w Polsce

  

  

2.2 Gatunki i siedliska przyrodnicze priorytetowe w skali Europy

  

Pewne "ważne dla Europy" siedliska i gatunki uznane są za "szczególnie ważne" i określane jako siedliska i gatunki priorytetowe. Są one specjalnie oznaczone w załącznikach do Dyrektywy Siedliskowej. Zgodnie z Dyrektywą, "priorytetowość" siedliska lub gatunku:

  

  • Wzmacnia argumentację za utworzeniem obszaru sieci Natura 2000: każdy obszar istotny dla siedliska lub gatunku priorytetowego powinien znaleźć się w sieci.
  • Daje podstawy do ubiegania się o finansowanie ochrony tego siedliska lub gatunku ze środków Unii Europejskiej.
  • Daje praktyczne przywileje przy korzystaniu z konkretnych funduszy unijnych mających na celu ochronę przyrody; np. w funduszu Life maksymalna wysokość dotacji może wynieść do 75% kosztów projektu, a nie tylko 50%.
  • Wzmacnia ochronę obszaru sieci Natura 2000 utworzonego dla tego siedliska lub gatunku, ograniczając listę sytuacji, w których w ogóle może być rozważana realizacja działań negatywnie wpływających na cele ochrony. Jedyne argumenty, na jakie można się wówczas powoływać, to ochrona zdrowia i życia ludzkiego, bezpieczeństwo powszechne, a także korzystne następstwa tych działań dla środowiska przyrodniczego, a nie względy społeczne i gospodarcze (chyba że Komisja Europejska rozpatrzy indywidualny przypadek i wyda inną opinię).

  

Priorytetowe z punktu widzenia Unii Europejskiej przedmioty ochrony występujące w Polsce to:

  • Siedliska przyrodnicze: laguny (1150 = jeziora przymorskie, zalew Wiślany i Szczeciński), śródlądowe słone łąki (1340), wydmy szare (2130), wrzosowiska bażynowe na wydmach (2140), zarośla kosodrzewiny (4070), murawy strzęplicowe na wapiennych piaskach (6120), murawy kserotermiczne bogate w storczyki (część 6210), bogate w gatunki psiary (6230), żywe torfowiska wysokie (7110), torfowiska nawapienne (7210), źródliska wapienne z trawertynami (7220), jaworzyny zboczowe (9180), bory, brzeziny i świerczyny bagienne (91D0), łęgi topolowe, wierzbowe i olszowo-jesionowe (91E0), świetliste dąbrowy (91I0).
  • Rośliny: dzwonek karkonoski, dzwonek piłkowany, goździk lśniący, warzucha polska, warzucha tatrzańska, sierpik różnolistny, goryczka czeska, sasanka słowacka, gnidosz sudecki, przytulia sudecka.
  • Bezkręgowce: motyle Callimorpha quadripunctaria, Xylomoia strix, chrząszcze: pachnica dębowa, sichrawa karpacka, nadobnica alpejska, Phryganophilus ruficollis, 
  • Ryby: strzebla przekopowa
  • Ssaki: darniówka tatrzańska, kozica, niedźwiedź brunatny, suseł perełkowany, wilk, żubr.

  

W przypadku ptaków istnieje również lista gatunków priorytetowych, jednak tu fakt ten nie powoduje szczególnych konsekwencji prawnych. Zachowane są przywileje w dostępie do finansowania przez Unię Europejską działań na rzecz ochrony tych gatunków.

Priorytetowe gatunki ptaków występujące w Polsce to: bąk, derkacz, orlik krzykliwy i orlik grubodzioby, podgorzałka i wodniczka.

    


Spis treści

Dalej