|
Andrzej Jermaczek, Paweł Pawlaczyk: Natura 2000 u progu - ochrona elementów europejskiego dziedzictwa przyrodniczego w Polsce |
|
|
4.2. Moc Natury 2000
Tworzenie sieci Natura 2000 jest w europejskiej ochronie przyrody pomysłem stosunkowo nowym. Praktycznie w żadnym z państw Europy proces ten nie został ukończony. Niewiele jest, jak na razie, doświadczeń pokazujących, jak obszary Natury będą funkcjonować. Praktycznie nie ma doświadczeń z zakresu wdrażania w życie ich planów ochrony. Nie ma też doświadczeń dotyczących monitoringu skuteczności ochrony. Jednak już pierwsze lata cząstkowego funkcjonowania sieci w niektórych krajach dowiodły, że Natura 2000 jest silnym narzędziem ochrony cennych przyrodniczo obszarów przed zamiarami inwestycyjnymi, dotyczącymi zmiany dotychczasowego sposobu ich użytkowania, przeznaczenia pod zabudowę, inwestycje przemysłowe, komunikacyjne, hydrotechniczne. Procedury prawne, zawarte w Dyrektywie Siedliskowej, skutecznie utrudniają takie zamiary. Mimo zaledwie kilku lat doświadczeń, można znaleźć w Europie co najmniej kilkanaście przykładów, w których desygnowanie obszaru jako elementu sieci Natura 2000 uchroniło go przed przeznaczeniem pod inwestycje. Nie wydaje się natomiast - przynajmniej jak na razie - by Natura 2000 stała się narzędziem europejskiej standaryzacji sposobów ochrony, ani też podnoszenia jakości ochrony poszczególnych elementów przyrody. Regulacje prawne stojące u jej podstaw pozostawiają bowiem dużą swobodę w wyborze sposobów ochrony. W praktyce w obszarach Natury 2000 i dla zachowania elementów będących przedmiotami ochrony w sieci, stosowane są bardzo rozmaite podejścia: od ochrony ścisłej pewnych elementów przyrody, przez aktywną ochronę innych, aż po kontynuowanie gospodarowania i użytkowania w skali krajobrazu ekologicznego w zwykły, ale pozwalający zachować ekosystemy w dobrym stanie sposób. W rzeczywistości reżimy ochronne, a także skala wprowadzanych dla ochrony przyrody ograniczeń, w znacznie większym stopniu wynikają z form ochrony przyrody stosowanych w poszczególnych krajach, niż z wymogów sieci Natura 2000.
|
|