|
5.4. Rozwój turystyki
PROBLEM:
Turystyka jest często postrzegana jako najbardziej "ekologiczna" dziedzina gospodarki, w wielu
przypadkach bowiem bazuje ona na zasobach przyrody, a przede wszystkim krajobrazu, wielokrotnie jest też
postrzegana jako alternatywna do przemysłu czy intensywnego rolnictwa szansa zrównoważonego rozwoju
obszarów chronionych ze względów przyrodniczych. Wystarczy jednak spojrzeć na zabudowane, niemal bez
przerw, wybrzeże Morza Śródziemnego, czy na niektóre alpejskie stacje narciarskie, by zrozumieć że turystyka -
a zwłaszcza rozwój związanej z nią infrastruktury - może stać się poważnym zagrożeniem dla przyrody.
Przykłady najsilniej zaznaczonych konfliktów między rozwojem infrastruktury turystycznej a siecią
Natura 2000 dotyczą w większości stref wybrzeża morskiego, a także niektórych obszarów górskich -
szczególnie stacji narciarskich, a także bezpośredniego otoczenia wybitnych atrakcji turystycznych,
odwiedzanych przez miliony ludzi rocznie.
STANDARDY DOBRYCH ROZWIĄZAŃ:
Certyfikat PanParks dla parków narodowych
Zasada 1: Wartości przyrodnicze. Obszary należące do sieci PAN Park są dużymi obszarami chronionymi,
reprezentatywnymi dla dziedzictwa przyrodniczego Europy oraz o międzynarodowym znaczeniu dla zwierzyny i
ekosystemów.
- Kryterium 1.1 Obszar jest odpowiednio chroniony na mocy wprowadzonej w życie ustawy lub
rozporządzenia, lub też z inicjatywy prywatnej.
- Kryterium 1.2 Obszar chroniony ma znaczenie w skali europejskiej dla ochrony różnorodności
biologicznej i obejmuje najlepiej zachowane rodzime ekosystemy przyrodnicze reprezentatywne dla
regionu.
- Kryterium 1.3. Minimum wielkości dla obszaru chronionego stanowi 20 000 hektarów.
Zasada 2: Zarządzanie ochroną i siedliskami
przyrodniczymi. Sposób zaprojektowania i zarządzania obszarem
sieci PAN Park ma na celu zachowanie, a jeśli jest to potrzebne - również odtworzenie właściwych dla obszaru
naturalnych procesów ekologicznych i jego bioróżnorodności.
- Kryterium 2.1. Sposób zaprojektowania obszaru chronionego ma na celu zachowanie wartości
przyrodniczych.
- Kryterium 2.2. Przepisy poddające obszar pod ochronę są odpowiednio egzekwowane.
- Kryterium 2.3. Obszar chroniony posiada plan zarządzania określający długoterminową strategię
ochronną, aktywnie wdrażany. Regularnie przeprowadzane są monitoring i ocena realizacji planu,
istnieje ponadto możliwość jego aktualizacji i monitorowania jego skuteczności pod kątem rezultatów.
- Kryterium 2.4. Zarządzanie obszarem chronionym wykorzystuje strefowanie lub inny system
zapewniający zachowanie wartości obszaru dla ochrony przyrody, równocześnie pozwalając na
prowadzenie możliwej do pogodzenia z tym celem działalności człowieka.
- Kryterium 2.5. Jeżeli obszar chroniony posiada strefowanie, istnieje w jego granicach ekologicznie
nierozczłonkowany obszar strefy centralnej (ochrony ścisłej) o rozmiarach co najmniej 10.000
hektarów, w której nie jest dopuszczone pozyskanie czegokolwiek a interwencje ze strony zarządzania
dotyczą jedynie zachowania lub odtworzenia naturalnych procesów ekologicznych.
- Kryterium 2.6. Jeżeli obszar chroniony nie posiada strefowania, zarządzanie całym obszarem ma na
celu zachowanie, a jeśli jest to potrzebne - również odtworzenie właściwych dla obszaru naturalnych
procesów ekologicznych3.
- Kryterium 2.7. Obszar otaczający obszar chroniony nie ma negatywnego wpływu na wartości ochronne
wewnątrz obszaru chronionego.
- Kryterium 2.8. System zarządzania obszarem chronionym zwraca szczególną uwagę na zagrożone i
endemiczne gatunki i siedliska.
- Kryterium 2.9. W przypadku gdy obszar chroniony przylega do granicy państwowej – aktywnie dąży
się do transgranicznej współpracy w zarządzaniu.
Zasada 3: Zarządzanie ruchem zwiedzających. Zarządzanie ruchem zwiedzających chroni przyrodnicze wartości
obszaru sieci PAN Park i ma na celu umożliwienie zwiedzającym doznania wysokiej jakości przeżyć dzięki
zrozumieniu i docenieniu wartości przyrody.
- Kryterium 3.1. Obszar chroniony posiada plan zarządzania ruchem zwiedzających, który chroni
wartości przyrodnicze i jest czynnie wdrażany. Przeprowadza się regularne monitorowanie i ocenę
planu i w oparciu o wyniki powyższego możliwe jest jego aktualizowanie i modyfikowanie.
- Kryterium 3.2. W ramach określonych planem zarządzania ruchem zwiedzających oferuje się im
szeroki wybór wysokiej jakości form zwiedzania w oparciu o zrozumienie i docenienie wartości
przyrody.
- Kryterium 3.3. Zarządzanie ruchem zwiedzających rodzi zrozumienie i poparcie dla celów ochronnych
obszaru.
- Kryterium 3.4. Obszar chroniony posiada centrum dla zwiedzających, dla którego w ramach planu
zarządzania ruchem zwiedzających ustalono jasne cele i strategię działania.
- Kryterium 3.5. Plan zarządzania ruchem zwiedzających obejmuje program szkoleń dla pracowników
oraz innych osób świadczących usługi na rzecz zwiedzających.
|