Andrzej Jermaczek, Paweł Pawlaczyk: Natura 2000 u progu - ochrona elementów europejskiego dziedzictwa przyrodniczego w Polsce

  

  

5.6. Gospodarka wodna i ochrona przeciwpowodziowa

  

Ochrona ekosystemów kształtowanych przez procesy erozji i abrazji, zarówno rzecznej jak i morskiej jest działalnością stojącą w społeczności z dotychczasowymi tendencjami i działaniami na tym polu, zmierzającymi do zabezpieczenia brzegów rzek i wybrzeża morskiego przed tego typu naturalnymi procesami.

Szczególnie trudne są zagadnienia dotyczące konfliktu ochrony naturalnych procesów i ekosystemów a ochrony przeciwpowodziowej. Konieczne wypracowanie consensusu dotyczyć powinno przede wszystkim obszarów objętych programem Natura 2000.

We wszystkich krajach kandydujących do UE występują zagrożenia dla obszarów wytypowanych do sieci Natura 2000. W Polsce największą kwestią sporną jest regulacja Odry (Program Odra 2006) oraz budowa kanału Dunaj - Odra - Łaba. Planowane inwestycje na Odrze stanowią zagrożenie dla co najmniej 26 obszarów Natura 2000 po polskiej stronie i 2 w Czechach.

Przykładowo, w dolinie Odry koło Słubic proponuje się zmniejszenie istniejącego rezerwatu oraz ingerencję w proponowany obszar Natura 2000 w celu udrożnienia doliny dla spływającej po wiosennych roztopach kry. W tym celu proponuje się wycięcie nadbrzeżnych zarośli i pasa lasów łęgowych po polskiej stronie. Jako alternatywę, znacznie droższą, lecz bezwzględnie korzystniejszą z punktu widzenia ochrony przyrody, możliwą do realizacji, należałoby rozpatrzyć odsunięcie przebiegających na tym odcinku przy samej rzece, wałów przeciwpowodziowych po stronie niemieckiej.

Wymagania wobec gospodarki wodnej jakie przyjęto w nowej Ramowej Dyrektywie Wodnej Unii Europejskiej to między innymi ochrona jakości wód i ekosystemów związanych z wodami oraz zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w zlewniach rzek. Konieczne wydaje się podjęcie interdyscyplinarnej, otwartej dyskusji na temat przyszłości głównych rzek Polski i ich dolin. Nie funkcjonują obecnie mechanizmy pozwalające skutecznie przeciwstawić się degradacji ich walorów, mimo uznania ich za jedne w najwyższych w skali Europy.

   


Spis treści

Dalej