Andrzej Jermaczek, Paweł Pawlaczyk: Natura 2000 u progu - ochrona elementów europejskiego dziedzictwa przyrodniczego w Polsce

7. Europejskie doświadczenia w planowaniu ochrony przyrody

Każda sensowna działalność wymaga odpowiedniego zaplanowania, nic więc dziwnego, że tradycja sporządzania planów ochrony poszczególnych, cennych obiektów przyrodniczych, jest w Europie długa.

Management plan
Anglojęzyczny termin "management plan" oznacza raczej "plan gospodarowania" lub "plan zarządzania"; w odniesieniu do chronionych obiektów przyrodniczych najlepszym jego polskim analogiem jest termin "plan ochrony". Ta delikatna różnica znaczeniowa może mieć także znaczenie praktyczne: wydaje się , że typowy management plan dla cennego obiektu przyrodniczego jest w większym stopniu osadzony w kontekście operacyjnym i oparty m. in na uwarunkowaniach organizacyjnych, ekonomicznych, społecznych i innych, niż przeciętny polski plan ochrony.

Długoletnia praktyka planowania ochrony wielu cennych obiektów przyrodniczych zaowocowała rozwojem odrębnej sztuki konstruowania planów. Na ten temat toczą się żywe i długotrwałe dyskusje.

Pamiętać trzeba, że sporządzanie planów ochrony - i w ogóle planowanie ochrony przyrody - postrzegane jest nie jako jednorazowy, akcyjny proces, ale raczej jako działanie o charakterze ciągłym i powtarzalnym.

Plany ochrony obiektów przyrodniczych budowane są praktycznie zawsze według podobnego schematu ogólnego i z reguły mają podobną strukturę (układ treści), mimo że w praktyce funkcjonuje kilka szeroko rozpowszechnionych, lecz różniących się w szczegółach wzorców. Praktycznie zawsze plany zawierają:

• ogólną informację o obiekcie, w tym uwarunkowania prawne
• streszczenie charakterystyki przyrodniczej
• diagnozę stanu, w tym analizę zagrożeń obiektu
• cel ochrony
• cele operacyjne i szczegółowe cele do osiągnięcia
• program działań ochronnych, z wyliczeniem poszczególnych zadań, opisem sposobu i miejsca ich wykonania, zwykle także ze wskazaniem czasu wykonania i oceną kosztów

Jak widać, w tej ogólnej strukturze mieszczą się także plany ochrony wykonywane w Polsce.

Ryc.: Miejsce "planu ochrony i zarządzania (management plan) w procesie aktywnej ochrony przyrody.
Z:EUROSITE Management Planning Toolkit, 2001

Spis treści

Dalej