PRZYSTANEK II - "SUCHAR III" (1)

Opuszczamy przystanek I i idziemy dalej drogą leśną. Po wejściu w las zwróćmy uwagę na występujące w nim gatunki roślin.

Świerk
Rys. 12. Świerk - kwiatostany i szyszka (AK)

Z drzew dominującymi zarówno pod względem wielkości, jak i liczebności, są: świerk (Picea excelsa) i sosna (Pinus sylvestris). W mniejszych ilościach występuje również dąb szypułkowy (Quercus robur) oraz, znacznie rzadziej lipa (Tilia cordata).

Sosna
Rys. 13. Sosna - kwiatostany i szyszki (AK)

Dąb szypułkowy
Rys. 14. Dąb szypułkowy (AK)

Drzewostan sosnowy jest słabo zróżnicowany wiekowo, ponieważ został on posadzony przez człowieka na uprzednich zrębach zupełnych. W odróżnieniu od niego drzewostan świerkowy odnawiał się samoistnie, bez ingerencji człowieka, dlatego występuje tu we wszystkich klasach wieku: od siewek po w pełni wyrośnięte drzewa.

Leszczyna
Rys. 15. Leszczyna jesienią (po lewej) i wczesną wiosną (po prawej) (AK)

Warstwa podszytu, zwana też warstwą krzewów, jest dość bujnie rozwinięta. Dominuje w niej leszczyna (Corylus avellana) oraz wiciokrzew suchodrzew (Lonicera xylosteum)

Wiciokrzew suchodrzew
Rys. 16. Wiciokrzew suchodrzew (AK)

Trzmielina brodawkowata
Rys. 17. Trzmielina brodawkowata (AK)

Duży jest również udział trzmieliny brodawkowatej (Evonymus verrucosa) i kruszyny (Frangula alnus), gdzieniegdzie występuje też porzeczka alpejska (Ribes alpinum).

Kruszyna
Rys.18. Kruszyna (AK)

Porzeczka alpejska
Rys. 19. Porzeczka alpejska (AK)

W bogatej w gatunki warstwie runa spotykamy liczne mszaki (krótkosz - Brachythecium, widłoząb - Dicranum, płonnik - Politrychum), paprocie (głównie narecznica samcza - Dryopterix filix mass i wietlica samicza - Athyrium filix femina) i rośliny zielne (przylaszczka - Hepatica nobilis, szczawik zajęczy - Oxalis acetosella i groszek wiosenny - Lathyrus vernus). 

Mech widłoząb
Rys. 20. Mech widłoząb (AK)

Narecznica samcza
Rys. 21. Paproć - narecznica samcza (AK)

Wietlica samicza
Rys. 22. Paproć - wietlica samicza (AK)

Przylaszczka
Rys. 23. Przylaszczka (AK)

Groszek wiosenny
Rys. 24. Groszek wiosenny (AK)

Szczawik zajęczy
Rys. 25. Szczawik zajęczy (AK)

W terminologii botanicznej las tego typu otrzymał nazwę leszczynowo-świerkowego lasu mieszanego (Corylo - Piceetum).

Przemierzając dotychczasowy odcinek ścieżki przyrodniczej, zauważyliście zapewne, że jej trasa raz pnie się w górę, innym razem opada w dół. Takie ukształtowanie terenu, z licznymi wzniesieniami i obniżeniami, jest typowe dla północnego obszaru Wigierskiego Parku Narodowego. Zawdzięczamy to działalności lodowca. Na terenie Parku odnaleźć można większość form polodowcowych: moreny denne i czołowe, ozy, kemy oraz rynny. Utwory te zbudowane są ze żwirów, piasków i kamieni oraz gliny zwałowej. Na takich glebach znaczną część lasów stanowią właśnie leszczynowo-świerkowe lasy mieszane. Odmienne warunki siedliskowe kształtują się w zagłębieniach terenu, gdzie mogą powstawać inne ciekawe typy zbiorowisk roślinnych, jak np. bór świerkowy torfowcowy (Sphagno girgensohnii - Piceetum), zwany także świerczyną na torfie.

Właśnie do takiego fragmentu lasu doprowadza nas ścieżka po przejściu około 300 m od przystanku I. W tym miejscu opuszczamy drogę leśną (szlak zielony) i skręcamy w lewo, wzdłuż drewnianej poręczy. Warto zwrócić uwagę na charakterystyczne runo tego fragmentu lasu z dużym udziałem mchów i widłaków.

Widłak jałowcowaty
Rys. 26. Widłak jałowcowaty (Lycopodium annotinum) (AK)

Posuwając się wzdłuż oznakowanej ścieżki (mając drewnianą poręcz po prawej stronie) docieramy do Suchara III. Jest to niewielkie jezioro (powierzchnia lustra wody wynosi zaledwie 0,33 ha) o głębokości maksymalnej około 4 m. W przeciwieństwie do Suchara II to jezioro nie zostało przekształcone przez człowieka i do dziś zachowało naturalny charakter. Pło torfowcowe opasuje zwartym pierścieniem całe jezioro. Zbliżając się do jeziora z łatwością można dojrzeć na przeciwległym brzegu żeremie bobrów (Castor fiber).

Żeremie bobrów
Rys. 27. Przekrój przez żeremie bobrów  (AK)

Zwróć uwagę na jego budowę. Żeremie, będące schronieniem dla rodziny bobrów, przypomina z daleka stos gałęzi. Jego boczne ściany są uszczelnione ziemią i błotem. Jedynie w szczytowej części żeremia, nad komorą mieszkalną, gałęzie ułożone są luźniej, tworząc komin wentylacyjny. Komora mieszkalna, która znajduje się powyżej lustra wody, jest niekiedy zróżnicowana na dwa poziomy - niższy, stanowiący "jadalnię", i wyższy, wysłany wiórami, będący "sypialnią" bobrów. Do wnętrza żeremia prowadzi kilka wypełnionych wodą korytarzy. Taka budowa żeremia zapewnia bobrom ochronę przed drapieżnikami (co jest szczególnie istotne w okresie wychowywania młodych) oraz korzystne warunki termiczne i wilgotnościowe.

O samych bobrach, ich biologii i ekologii, dowiesz się znacznie więcej na następnych przystankach.

ciąg dalszy